P3. Các yếu tố tác động đến lợi suất trái phiếu (bond yield)?

Sau khi các bạn đã nghiên cứu hai phần trước cơ bản về thị trường trái phiếu và lợi suất trái phiếu, thì phần này sẽ tiếp tục trình bày về các yếu tố tác động đến lợi suất trái phiếu  (đặc biệt là trái phiếu chính phủ). Vì tính chất lầ rất nhiều yếu tố tác động đến lợi suất trái phiếu, nên trong bài này chỉ giới hạn những yếu tố tác động đến mặt cung cầu trái phiếu và có ý nghĩa trong đầu tư.

1. Tác động về phía cầu trái phiếu

Lợi suất trái phiếu có sự tương quan nghịch với giá thị trường của trái phiếu đó, nếu giá trái phiếu tăng tì lợi suất giảm và ngược lại. Như vậy những yếu tố nào tác động đến mặt cầu khiến giá trái phiếu tăng đều khiến cho lợi suất trái phiếu giảm.

– Gói kích thích mua trái phiếu của Chính phủ hoặc các NHTW

Trước đây, để hỗ trợ cho nền kinh tế phục hồi khi dịch COVID thì FED quyết định chi ra hàng tháng khoảng 120 tỷ USD để mua trái phiếu, bơm tiền ra nền kinh tế. Kết quả làm cho bảng cân đối kế toán của FED tăng rất nhanh trong năm 2020, nhưng điều quan trọng là tiền bơm ra mua trái phiếu sẽ khiến giá trái phiếu tăng và làm cho Lợi suất trái phiếu giảm và giúp nền kinh tế phục hồi.

Các NHTW khác cũng có những hành động tương tự ví như Nhật Bản thì bơm tiền mua các quỹ ETFs và gián tiếp tăng cầu trái phiếu theo cách tương tự.

– NHTW bơm tiền qua kênh ngân hàng

Có rất nhiều cách để làm điều này, trong đó FED bơm tiền qua các ngân hàng bằng cách cho phép các ngân hàng không cần trích lập SLR cho trái phiếu chính phủ và tiền gửi ở NHTW. Như vậy, các ngân hàng sẽ có một nguồn tiền để bơm ra mua trái phiếu, khiến giá trái phiếu tăng đẩy lợi suất giảm.

Việt Nam cũng có những động thái khá tương tự trên thị trường liên ngân hàng và thị trường mở.

– Mặc bằng lãi suất giảm

Mặt bằng lãi suất hiện hành chắc chắn có tác động tới giá trái phiếu theo lý thuyết, lãi suất giảm thì giá trái phiếu tăng và lợi suất trái phiếu cũng giảm tương ứng.

– Các kênh đầu tư khác thiếu chắc chắn

Trong một số trường hợp khi các kênh đầu tư khác thiếu chắc chắn sẽ khiến cho NĐT dịch chuyển một phần tiền qua kênh trái phiếu khiến giá trái phiếu tăng và đẩy lợi suất trái phiếu giảm.

– Dòng tiền ra vào một quốc gia

Những dòng vốn gián tiếp lớn chảy ra vào các quốc gia là một nguồn cầu lớn cho kênh trái phiếu. Khi dòng vốn vào mạnh cũng khiến giá trái phiếu tăng và lợi suất giảm.

2. Tác động về phía cung trái phiếu

Như phân tích ở trên, hầu như các yếu tố tác động đến cung trái phiếu là trường hợp ngược lại của việc tác động đến phía cầu. Ở đây chúng ta chỉ cần chú ý là khi phân tích thì tất cả các yếu tố trên không độc lập tác động mà có những quan hệ biện chứng hỗn tạp tác động lẫn nhau, chúng ta phải tùy từng thời điểm để xác định xem yếu tố nào lầ trọng yếu.

– Các gói kích thích của Chính phủ hoặc NHTW rút thì cũng sẽ khiến cho cầu trái phiếu bị giảm, đẩy lợi suất tăng lên.

– Tiền mà NHTW bơm chéo qua các NHTM bị giảm hoặc nâng các tiêu chuẩn dự phòng sẽ khiến các NHTM bán ra trái phiếu và đẩy lợi suất tăng cao.

– Đến một giai đoạn nào đó, các kênh đầu tư khác lại trở nên hấp dẫn tương đối so với trái phiếu thì dòng tiền sẽ bán trái phiếu chuyển qua các kênh đó, cũng đẩy lợi suất tăng trở lại.

– Dòng tiền rút khỏi các quốc gia chắc chắn sẽ khiến họ bán đi danh mục trái phiếu và cũng đợi lợi suất tăng cao.

Nói chung sẽ còn nhiều các nguyên nhân nữa, nhưng trên đây là các yếu tố phổ biến mà các bạn thường gặp, hi vọng nó sẽ cho các bạn sự tinh thông khi đánh giá thị trường trái phiếu nói riêng và thị trường tài chính nói chung.

Nguồn: Lão Trịnh